Wit vet en bruin vet: wat is het verschil?

Wist je dat je twee soorten buikvet hebt? De ene soort zit vlak onder je huid en zorgt voor het zogeheten zwembandje, de andere nestelt zich rond je organen en kan zorgen voor een bierbuik.
Vooral het vet rond je organen is heel ongezond. Zelfs als je slank oogt, kun je hierdoor toch ongezond zijn, dat heet skinny fat.

Hoe kom je hier achter? Pak even de centimeter en meet je taille.

Het vrouwenlichaam bestaat uit circa 25-31% vetweefsel. Bij mannen is dat een stuk minder: 18-25%. Vetweefsel bevat opgeslagen vet en dat bevindt zich in de vetcellen. Hoe zit dat nu met die vetcellen en hoe werken ze?    

Wat zijn vetcellen en wat doen ze?

Als baby word je geboren met zo’n 10 miljard vetcellen. Als volwassene met een gezond gewicht heb je zo’n 10 tot 20 miljard vetcellen. Volwassenen met ernstig overgewicht hebben maar liefst 100 miljard vetcellen. Vetcellen hebben de eigenschap om groter en kleiner te worden, maar ze kunnen niet verdwijnen. Ook kunnen ze in volume toenemen. Dit gebeurt wanneer mensen meer eten dan ze nodig hebben. De vetcellen worden dan te groot zodat de cel zich opsplitst. Er ontstaan nieuwe vetcellen waardoor je aankomt. Val je vervolgens weer af, dan zullen de vetcellen weliswaar krimpen, maar verdwijnen zullen ze niet. De nieuw gevormde vetcellen blijven altijd bestaan. En daarmee zijn er dus meer vetcellen die graag gevuld willen worden.

Vetgeheugen

Vetcellen spelen een rol bij het afgeven van signalen aan het honger- en verzadigingscentrum in je hersenen. Vetcellen herinneren zich hoe gevuld ze waren en streven ernaar om dat volume terug te krijgen.  Dit verklaart mogelijk waarom het moeilijk is om het afgevallen gewicht er af te houden. Als je gewicht verliest, verlies je vet grotendeels als CO2 via de ademhaling, maar het aantal vetcellen blijft hetzelfde. Tijdens het aankomen en afvallen groeien of krimpen de vetcellen. Ieder jaar sterft 10% van de vetcellen af en worden in hetzelfde tempo vervangen door nieuwe vetcellen. De hoeveelheid vetcellen in je lichaam kan dus alleen maar groeien of hetzelfde blijven.

Verschillende lichaamsvetten

Er wordt steeds meer onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten lichaamsvetten. Je hebt wit vet, bruin vet en zelfs beige vetweefsel. Wit vet wordt weer onderverdeeld in visceraal en subcutaan vet. Maar wat is nu precies het verschil tussen deze soorten vetten?

Bruin vet

Bruin vet is vetweefsel dat de energie in je lichaam omzet in warmte. Deze energie krijg je binnen door te eten, de zgn. calorieën. De warmte ontstaat door bruin vet en is nodig om je lichaamstemperatuur op peil te houden. Hoe meer en hoe actiever je bruine vet, hoe sneller je verbranding. Bruin vet is erg belangrijk voor een gezond lichaam. Lees hieronder hoe je bruin vet kan stimuleren.

Wit vet: visceraal vet en subcutaan vet

Wit vet daarentegen is vet dat energie opslaat, het vet wat we terug zien op de weegschaal. Dit type vetweefsel vind je onder je huid en is vaak zichtbaar als zwembandje, bierbuik, weelderige dijen of de welbekende love handels. Maar het kan zich ook rondom je organen nestelen. Dat is de gevaarlijkste variant, want het is niet zichtbaar. Wit vet is onder te verdelen in visceraal vet en subcutaan vet. Het witte vet onder je huid, dat zichtbaar is, heet subcutaan vet. Een klein laagje kan geen kwaad, maar een teveel kan wel schadelijk zijn. Als je een bolle buik hebt, de zgn. bierbuik en verder vrij slank bent, zit je vrijwel zeker in de gevarenzone. Dit onderhuids vet kan aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en diabetes 2 veroorzaken. Het onzichtbare witte vet rondom je organen heet visceraal vet. Visceraal vet verslechtert de werking van die organen en maakt stoffen aan die ontstekingen veroorzaken. Ook visceraal vet kan leiden tot hartkwalen en diabetes 2. Omdat je visceraal vet niet ziet aan de buitenkant van je lichaam, kan iemand die slank en gezond oogt, binnenin wel opgehoopt vet rondom de organen hebben. Een slank iemand kan dus wel degelijk een te hoog vetpercentage hebben en net zo ongezond zijn als iemand met zwaar overgewicht. Dit heet skinny fat.

Het verschil tussen bruin vet en wit vet  

Bij bruin vet is er geen verband met wat je eet, maar wel met je leefstijl. Bruin vet is vrijwel onmisbaar voor je lichaam en heeft bovendien een positief effect op je lichaamsgewicht. Je kunt meer bruin vet kweken door de kou te trotseren, waarover straks meer. Het ongezonde witte vet daarentegen hoopt zich op in je lichaam door verkeerde, ongezonde voeding. Het onderhuidse, zichtbare witte vet is het vet, dat je lichaam rondingen geeft en je een zwembandje bezorgt als je niet oppast. Je lichaam gebruikt dit vet als brandstof of als bescherming van je spieren in koudere tijden. Dit vet raak je als eerste kwijt als je gezond gaat eten en bewegen. Dit is ook het vet dat bij een liposuctie wordt verwijderd. Waar ik overigens geen voorstander van ben; je houdt er littekens aan over en je krijgt vetophopingen op andere plaatsen. Het onzichtbare viscerale witte vet nestelt zich onder je spieren en rondom je vitale organen. Dit is zeer schadelijk voor je gezondheid. Omdat visceraal vet niet zichtbaar is, is het mogelijk dat slanke mensen ook te veel vet hebben. Mensen die heel veel suiker eten en op het oog niet aankomen….

Beige vet

Tussen wit vet en bruin vet zit beige vet. Beige vetcellen zijn nog niet zo lang bekend, maar lijkt dezelfde werking als bruin vet te hebben in sommige opzichten. Al verbrander dus, in plaats van opslag maar dan wel in mindere mate.

Hoe activeer je bruin vetweefsel?

Als je dan toch vet hebt, dan graag bruin vet! Want bruine vetcellen verbranden juist en zetten de calorieën om in warmte. Bij veel volwassenen staat dit bijzondere vetweefsel echter in de slaapstand; tijd om te activeren dus! Door je bruine vet te activeren kun je je ruststofwisseling verhogen, waardoor je sneller kunt afvallen.

Op de volgende manieren kun je dit bijzondere vetweefsel activeren:

Kou

Kou is veruit de beste stimulans voor aanmaak van bruin vet. Onderzoek toont aan, dat mensen wel tot 15% meer energie verbruiken in koude omstandigheden. Als je dagelijks 2 uur lang in 17 graden Celsius doorbrengt, zorgt dit voor een toename van de activiteit van bruin vet. Je hoeft dus niet te bibberen van de kou om dit effect te bereiken. En in de winter is het al voldoende om de verwarming 3 graden lager te zetten of je wat luchtiger te kleden. Schroom ook niet om af en toe een raam open te zetten, ook als het buiten niet heel warm is. De frisse lucht is dan mooi meegenomen. Regelmatig koud (af)douchen helpt ook. Een ander mooie bijkomstigheid van deze vorm van vetverbranding in je lijf is, dat het geen afbraak van je spiermassa veroorzaakt.

Sporten

Je kan je bruine vet stimuleren door lichaamsbeweging. Combineer beweging en kou door te sporten in de buitenlucht. Maak een stevige wandeling in de winter. Je krijgt het vanzelf warm genoeg en breng je bruine vet in actie!

Hoe raak je het ongezonde witte vet kwijt? 

Wanneer je overgewicht hebt of zelfs in de gevarenzone zit, ben je misschien wel geneigd om een crashdieet te volgen. Hiermee raak je echter het gevaarlijke vet juist niet kwijt. Sterker nog: uit onderzoek blijkt, dat je lichaam door een crashdieet zelfs beter wordt in het opslaan van het gevaarlijke visceraal vet!  En laat je niet misleiden wat de weegschaal aangeeft; het gewichtsverlies van een crashdieet is voornamelijk vochtverlies, verbranding van spieren en verbranding van onderhuids subcutaan vet. Je houdt jezelf dus voor de gek en brengt je gezondheid nog meer in gevaar.

Hoe raak je het ongezonde witte vet dan wel kwijt? Eigenlijk is er maar één goede aanpak: door gezonde voeding EN voldoende beweging. Kortom een gezonde leefstijl.

Mensen met een zittende leefstijl en overgewicht hebben méér en vaker wit vet dan slanke mensen die veel bewegen. Slanke mensen hebben relatief meer actief bruin vet waardoor ze meer energie verbranden dan opslaan. Door dit vet te verbranden, verbranden ze calorieën en houden ze zichzelf beter warm. Hierdoor komen ze minder snel aan.

Door meer te bewegen wordt wit vet omgezet in bruin vet. Met meer bruin vet ga je meer verbranden. Het verschil tussen calorie-inname en calorieverbruik wordt zo steeds kleiner. Je stofwisseling wordt sneller en de kans op diabetes geringer. Bewegen heeft dus niet alleen een positief effect op je spieren maar ook op je vet.  

Zorg dat je je buikvet kwijtraakt. Je past weer in je kleding en het is ook nog eens goed voor je gezondheid. De beste motivatie die er is!

Gezonde Groet,

Stella Bergevoet

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.