Slapen doen we allemaal, de één wat meer dan de ander. Maar heeft de duur van je slaap invloed op je gewicht? En hoe gezond is het om kort of lang te slapen?

Tijdens onze slaap vinden er diverse processen plaats die erg belangrijk zijn voor onze gezondheid. Een goede nachtrust zorgt voor een betere concentratie, een sterk immuunsysteem, minder stress en herstel van fysieke inspanning. Maar dat is niet het enige! Slaap heeft ook invloed op je eetlust en je gewicht.

Voldoende slaap is belangrijk als je wilt afvallen. Door te weinig slaap gaat (1) je stofwisseling trager werken en heb je (2) overdag minder energie om te bewegen en te sporten. Ook blijkt uit onderzoek, (3) dat slaapgebrek leidt tot honger en meer eten.

Conclusie: slapen heeft maar liefst op drie manieren invloed op het afvallen.

Hoeveel slaap heb je nodig bij het afvallen?

Als volwassene moeten we gemiddeld 7 tot 9 uur per dag slapen om gezond te blijven. We brengen daarom maar liefst een derde van ons leven slapend door. Terwijl we slapen is ons lichaam weliswaar in rust, maar er gebeurt toch van alles. We ademen, draaien (zo'n 20x per uur), dromen en zweten. Hierdoor verliezen we lichaamsvocht, wisselend van 0,25 tot 2 liter per nacht, wat de verklaring is voor het gewichtsverschil tussen 's avonds en 's ochtends.

Daarnaast verbrand je met slapen ook calorieën. Volgens het Voedingscentrum verbrand je 0,9 kilocalorieën per kilo/per uur. Dus weeg je 75 kilo, verbrand je zo'n 67 kcal per uur. Met 8 uur slaap kun je dan al 540 kcal verbranden!

Hoeveel slaap je nodig hebt, verschilt per persoon. Als je je overdag uitgerust en fit voelt, krijg je waarschijnlijk voldoende slaap. Als je wel een slaaptekort hebt, omdat je leidt aan slapeloosheid of andere slaapproblemen, maar ook als je te laat naar bed gaat en/of te vroeg opstaat, is het verstandig om meer te slapen.

Kun je afvallen door meer te slapen?

Ofwel verbrand ik meer calorieën door meer te slapen?

Van alleen meer slapen zal je geen gewicht verliezen. Voor afvallen zal je toch meer moeten doen dan alleen maar slapen. Belangrijk is wel, dat je voldoende slaapt. Want slaaptekort heeft op drie manieren invloed op afvallen zoals hierboven is uitgelegd. Een goede nachtrust is een must als je wilt afvallen. Als je geen slaaptekort hebt, heeft meer slapen weinig zin. Genoeg is genoeg. Maar heb je wel een slaaptekort, wat in onze westerse wereld bij minstens 10% van de mensen het geval is, word je stofwisseling verstoord. Het gevolg is, dat je met dezelfde activiteit minder calorieën verbrand. Opmerkelijk is wel, dat de invloed van slaap op onze stofwisseling bij mannen een stuk groter is dan bij vrouwen. Onderzoekers kunnen niet verklaren waar dit aan ligt. 

Ook lijkt het erop, dat mensen met een slaaptekort hun lichaamstemperatuur verlagen, waarmee ze hun energiehuishouding op een lager pitje zetten en daardoor een lagere verbranding hebben. En dan hebben we het nog niet over de gevolgen die niet meteen invloed hebben op je gewicht, maar wel op je hersenfuncties. Je heugen wordt minder, Je concentratievermogen neemt af, daarmee ook je reactievermogen en spraakvermogen en je kunt moeilijker beslissingen nemen.

Overdag vermoeid door te weinig slaap?

Wanneer je 's nachts voldoende slaapt, voel je je overdag fit en heb je meer energie. Deze energie heb je absoluut nodig als je bezig bent met afvallen door meer te bewegen en te sporten. Voldoende slaap is essentieel! Als je te weinig slaapt krijgt, word je lusteloos, zit je minder lekker in je vel en word je misschien wel chagrijnig. De kans is dan groot, dat je niet gaat sporten, of je oefeningen minder vaak of minder intens uitvoert. Het gevolg; je verbrandt overdag minder calorieën, wat het afvallen vertraagt. Maar dat is niet alles. Een vermoeid persoon heeft meer moeite met nee zeggen tegen verleidingen dan een goed uitgerust persoon. Iemand met slaapgebrek heeft minder wilskracht om verleidingen te mijden.

Of werkt de relatie misschien wel precies de andere kant op? Misschien beweeg je gewoon te weinig? Mensen met zwaarlijvigheid hebben namelijk vaker slaapproblemen. Dan het slaaptekort zou wel eens niet de oorzaak van overgewicht kunnen zijn, maar het gevolg.

Meer eten door minder slaap?

Is je weleens opgevallen, dat je na een korte nacht meer in hebt in suikerrijke snacks? Dat kan kloppen. Onderzoek toont aan, dat mensen die te weinig slapen meer zin hebben in zoete snacks. Voor 's avonds laat, maar ook op andere momenten van de dag. Slaaptekort zorgt voor een hongergevoel. Hoe groter het tekort aan slaap, hoe hongeriger iemand wordt. Dit hongergevoel maakt het je extra lastig als je wilt afvallen. Om het nog erger te maken, blijkt ook nog eens, dat het met weinig slaap nog lastiger is om specifiek junkfood en andere ongezonde producten te laten staan. Het lijkt erop, dat niet alleen het hongergevoel toeneemt, maar ook de wilskracht om het afvallen vol te houden en een gezond eetpatroon na te leven.

Kortom: slaap is een belangrijke regelaar van je eetlust!

Tijdens je slaap maak je twee hormonen aan; Ghreline en Leptine. Ghreline zorgt ervoor, dat je trek krijgt en Leptine zorgt ervoor, dat je stopt met eten als je vol zit. Het zijn elkaars tegenpolen die het hongergevoel reguleren. Door te weinig slaap (gemiddeld minder dan vijf uur per nacht) wordt het evenwicht tussen deze twee verstoord. Wanneer je slaaptekort hebt, maakt je lichaam meer Ghreline aan en krijg je dus meer honger. Daarbij hebben slechte slapers ook meer tijd om te eten, omdat ze langer wakker zijn. Deze fatale combinatie leidt tot meer vet en zoet eten; snacken.